وبلاگ
تاریخچه ایزوگام در ایران؛ از قیرگونی تا عایقهای مدرن
عایقکاری رطوبتی یکی از قدیمیترین روشهای حفاظت از سازه در تمدنهای مختلف بوده است، و ایران نیز از کشورهایی است که از گذشتههای بسیار دور در آن، از قیر طبیعی برای جلوگیری از نفوذ آب استفاده میشد. اما آنچه امروز به نام «ایزوگام» شناخته میشود، حاصل دههها تجربه، صنعت و تحول در حوزه عایقهای پیشساخته است. تاریخچه ایزوگام در ایران مسیری است که از عایقهای سنتی مثل قیر و گونی آغاز شد و به نسلهای مدرن عایقهای پلیمری رسید.
دوران باستان؛ زمانی که قیر اولین عایق ایرانی بود
ایران از نخستین نقاط جهان است که قیر طبیعی در آن استخراج و استفاده شده است. شواهد تاریخی نشان میدهد که در مناطق باستانی مانند:
- شوش
- جیرفت
- بینالنهرین
- ایلام
مردم از قیر طبیعی برای آببندی سدها، استحکام قایقها، عایقکردن دیوارههای سازهها و حتی مومیایی استفاده میکردند.
قیر در ایران آنقدر شناختهشده بود که در برخی متون تاریخی بهعنوان یک ماده ارزشمند تجاری از معادن قیر به دیگر کشورها صادر میشد. این سابقه طولانی نشان میدهد که علاقه و نیاز مردم ایران به عایقکاری همیشه وجود داشته است.
از دوره قاجار تا پهلوی؛ شکلگیری قیرگونی بهعنوان عایق رایج
در دوران قاجار، استفاده از قیر طبیعی همچنان رایج بود، اما به دلیل افزایش ساختوساز شهری و نیاز به عایقهای بهتر، شیوهای جدید متولد شد: قیرگونی.
قیرگونی چیست؟
ترکیبی از قیر داغ و گونی که بهصورت لایهلایه روی پشتبام و کف سرویسهای بهداشتی اجرا میشد. این روش بهسرعت محبوب شد، زیرا:
- مقاومت بالایی در برابر نفوذ آب داشت
- نسبت به قیر ساده ماندگاری بیشتری داشت
- در بیشتر شهرهای ایران قابل استفاده بود
قیرگونی تقریباً یک قرن عایق اصلی در ساختمانهای ایران محسوب میشد و بسیاری از ساختمانهای سنتی و حتی مدرن اولیه ایران با همین روش عایقکاری شدهاند.
دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰؛ آغاز ورود عایقهای پیشساخته به ایران
در اواخر دوره پهلوی دوم، با گسترش صنعت نفت و پتروشیمی، نگاهها به سمت تولید عایقهای جدید جلب شد. در این دوره نمونههایی از عایقهای پیشساخته خارجی به ایران وارد شد؛ محصولاتی که از مشتقات نفتی، الیاف و پلیمر ساخته شده بودند.
اما به دلیل:
- هزینه بالا
- کمبود تجهیزات نصب
- تخصصی بودن اجرا
استفاده از آنها محدود و بیشتر در پروژههای خاص بود.
دهه ۱۳۶۰؛ تولد «ایزوگام» ایرانی
پس از انقلاب و در دهه ۶۰، صنایع پتروشیمی ایران رشد زیادی کرد و مواد اولیه برای تولید عایقهای رطوبتی در داخل کشور فراهم شد. در همین زمان اولین کارخانههای تولید عایقهای رطوبتی پیشساخته (ایزوگام) در ایران تأسیس شدند.
ایزوگام بهسرعت در بازار محبوب شد، زیرا:
- نصب آسانتری نسبت به قیرگونی داشت
- وزن کمتری ایجاد میکرد
- تمیزتر و سریعتر اجرا میشد
- دوام طولانیتری داشت
- ظاهر مرتبتری به پشتبام میداد
این نسل جدید عایقها، به دلیل کیفیت بالا و قیمت مناسب، جایگزین قیرگونی در ساختمانسازی شد.
دهه ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۰؛ رشد گسترده تولید و تنوع محصولات
با افزایش نیاز به عایقکاری در صنعت ساختمان، کارخانههای تولید ایزوگام بهسرعت توسعه یافتند. در این دوره:
- تعداد کارخانهها به دهها شرکت معتبر رسید
- انواع ایزوگام تکلایه، دولایه، طرحدار و فویلدار تولید شد
- کیفیت محصولات ایرانی به استانداردهای جهانی نزدیک شد
- صادرات به کشورهای عراق، افغانستان، ارمنستان و آسیای میانه آغاز شد
ایزوگام ایرانی بهدلیل کیفیت مناسب و قیمت اقتصادی، در منطقه شناخته شد و جایگاه محکمی پیدا کرد.
دهه ۱۴۰۰؛ حرکت بهسمت ایزوگامهای نسل جدید
در سالهای اخیر، با توسعه فناوری در صنعت پتروشیمی و نیازهای جدید در ساختمانسازی مدرن، نسل تازهای از ایزوگامها تولید شدهاند، از جمله:
- ایزوگامهای طرحدار با روکش سنگریزه
- ایزوگامهای پلاستیکی (APP) با مقاومت بالا
- ایزوگامهای SBS بسیار انعطافپذیر برای مناطق سردسیر
- عایقهای خودچسب بدون نیاز به شعله
- عایقهای چندلایه با طول عمر ۲۰ تا ۳۰ سال
ایران اکنون یکی از تولیدکنندگان بزرگ و باسابقه در حوزه عایقهای پیشساخته در منطقه است و شرکتهای معتبر ایرانی محصولات خود را به کشورهای مختلف صادر میکنند.
چرا ایزوگام نسبت به قیرگونی محبوبتر شد؟
تغییر روش عایقکاری از قیرگونی به ایزوگام دلایل مهمی داشت:
- اجرای سریع و کمهزینه
- وزن کمتر روی سازه
- مقاومت بیشتر در برابر UV
- عمر طولانیتر
- سهولت ترمیم
- قابلیت نصب روی سطوح مختلف
- ظاهر تمیزتر
در نتیجه، ایزوگام به عایق استاندارد در ساختوسازهای ایران تبدیل شد.
جمعبندی
تاریخچه ایزوگام در ایران، داستان تحول یک نیاز اساسی در ساختمانسازی است: محافظت از خانه در برابر رطوبت. از دوران باستان و استفاده از قیر طبیعی تا عصر قیرگونی و سپس ایزوگامهای مدرن، صنعت عایقکاری ایران همیشه در حال پیشرفت و توسعه بوده است.
امروزه ایزوگام ایرانی یکی از محصولات باکیفیت در سطح منطقه بهشمار میرود و نقش بزرگی در ارتقای استانداردهای ساختوساز، افزایش دوام ساختمانها و حفظ سرمایههای ملی دارد.